Κάθε Δεκέμβριο, η Ιατρική Σχολή Αθηνών βάζει τέσσερα θέματα στην Ιατρική Φυσική και τέσσερα στην Ιατρική Χημεία. Σε δεκατρία χρόνια, 2013–2025, αυτό κάνει 104 θέματα. Τα διαβάσαμε ένα-ένα για να απαντήσουμε στην ερώτηση που κάνει κάθε υποψήφιος τον Σεπτέμβριο: τι ρωτάει, τελικά, αυτή η σχολή;
Η απάντηση είναι πιο συγκεκριμένη από όσο περιμέναμε. Και αλλάζει τον τρόπο που αξίζει να διαβάσεις.
Ιατρική Φυσική: ένα θέμα από τη Φυσική του Σώματος, κάθε χρόνο
Σε δώδεκα από τις δεκατρείς χρονιές, ακριβώς ένα από τα τέσσερα θέματα προέρχεται από τη Φυσική του Ανθρώπινου Σώματος - το βιβλίο των Cameron. Αερόσακος, αντιβράχιο, πνεύμονες, κυκλοφορία, νόσος των δυτών, ΗΚΓ, νευρώνας, νεφροί, μοχλοί, όραση, κυκλοφορία ξανά, μηριαίο οστό. Μόνο το 2024 δεν είχε. Αν διαβάζεις το βιβλίο αυτό επιλεκτικά, αφήνεις το 25% της εξέτασης στην τύχη.
Τα υπόλοιπα τρία θέματα μοιράζονται με σταθερές συχνότητες. Πυρηνική φυσική και ραδιενέργεια σε επτά χρονιές. Υπέρηχοι σε έξι. Μαγνητική τομογραφία σε πέντε - τρεις από αυτές συνεχόμενες, 2022-2024, με διαφορετικό υποθέμα κάθε φορά: FID, TR/TE, spin echo. Αλληλεπίδραση και εξασθένιση της ακτινοβολίας σε πέντε χρονίες. Αξονική, δοσιμετρία και ακτινοθεραπεία σε τρεις η καθεμία.
Και επαναλαμβάνονται - όχι σε γενικές γραμμές, αλλά λέξη προς λέξη. Το θέμα της κυκλοφορίας του 2016 ξαναγράφτηκε αυτούσιο το 2023. Οι χρόνοι TR και TE του 2017 ξαναζητήθηκαν το 2023. Η παλμική μετάδοση των υπερήχων του 2017 επέστρεψε το 2024. Η διάσπαση νουκλιδίου με πλεόνασμα νετρονίων του 2020 επέστρεψε το 2024, και το 2025 ζητήθηκε ο «καθρέφτης» της, με πλεόνασμα πρωτονίων. Το 2023 και το 2024, τρία από τα τέσσερα θέματα ήταν παλιά.
Κάτι ακόμη: από το 2017 δεν έχει ζητηθεί αριθμητική άσκηση. Η εξέταση της Φυσικής είναι θέματα ανάπτυξης - ορισμοί, μηχανισμοί, σχήματα, αιτιολόγηση.
Ιατρική Χημεία: δύο μαθήματα σε ένα, και μια στροφή το 2020
Το μάθημα που η σχολή ονομάζει «Ιατρική Χημεία» είναι στην πράξη δύο: Γενική Χημεία και Βιοχημεία. Κάθε χρονιά έχει δύο ως τέσσερα θέματα Βιοχημείας και μηδέν ως δύο Γενικής Χημείας. Το 2014 ήταν όλο Βιοχημεία. Το 2013 μισό-μισό.
Ως το 2019, η εξέταση ήταν θεωρία και συλλογισμός. Από το 2020 άλλαξε χαρακτήρα με τρεις τρόπους. Πρώτον, εικόνες και διαγράμματα προς ερμηνεία - καμπύλες πρόσδεσης οξυγόνου, δομές προς σύγκριση. Δεύτερον, θέματα με κλινικό περιτύλιγμα: αμυλοείδωση το 2021, γρίπη και μετφορμίνη το 2022, υποδοχέας Her-2 και ηπαρίνη το 2023, βρογχοκήλη το 2025. Όπου το βιβλίο αγγίζει ασθένεια ή φάρμακο, η σχολή το ρωτάει. Τρίτον - και αυτό είναι το πιο πρακτικό - αριθμητικοί υπολογισμοί κάθε χρόνο: ρυθμιστικό διάλυμα το 2021, αναγωγικά άκρα το 2022, ΔG° από σταθερά ισορροπίας και από πρότυπα δυναμικά το 2023, σταθερά ισορροπίας από δυναμικά το 2024, ΔG°′ και K′eq από βιοχημικά δυναμικά το 2025. Η ηλεκτροχημεία, που δεν υπήρχε ως το 2022, ζητήθηκε τρεις συνεχόμενες χρονιές.
Το πιο συχνό θέμα της Χημείας, όμως, δεν είναι υπολογισμός. Είναι το φορτίο ενός πεπτιδίου σε δεδομένο pH, με τις pKR των πλευρικών αλυσίδων: 2016, 2017, 2018, 2021, 2024. Πέντε φορές στις δεκατρείς. Ακολουθούν τα ένζυμα (έξι χρονιές), τα λιπίδια και οι μεμβράνες (έξι), η αιμοσφαιρίνη (τέσσερις — με το 2,3-BPG δύο φορές), οι υδατάνθρακες (πέντε, με τις γλυκοζαμινογλυκάνες να ζητούνται το 2023 ως ηπαρίνη και το 2025 ως κατηγορία).
Τι σημαίνει αυτό για την επανάληψή σου
Δεν λέμε ότι η εξέταση είναι προβλέψιμη. Λέμε ότι έχει κέντρο βάρους, και ότι το κέντρο βάρους διαβάζεται.
Πέντε συμπεράσματα που αλλάζουν το πρόγραμμα:
- Στη Φυσική, το βιβλίο της Φυσικής του Σώματος διαβάζεται ολόκληρο, όχι επιλεκτικά.
- Τα θέματα των τελευταίων πέντε ετών δεν είναι «παλιά θέματα». Είναι πιθανά θέματα. Να μπορείς να τα απαντήσεις όλα, γραπτά, σε είκοσι λεπτά το καθένα.
- Στη Χημεία, τρεις τύποι λύνουν κάθε υπολογισμό από το 2023: ΔG° = −RT ln K, ΔG° = −nFE°, ln K = nFE°/RT. Μαζί με τη Henderson–Hasselbalch, είναι όλη η αριθμητική της εξέτασης.
- Το φορτίο πεπτιδίου σε pH 7 πρέπει να βγαίνει σε ένα λεπτό, με τις pKR απέξω. Ζητήθηκε πέντε φορές και θα ζητηθεί ξανά.
- Η αιμοσφαιρίνη είναι ένα κεφάλαιο, όχι πέντε ερωτήσεις: Fe, T/R, Bohr, CO2, BPG, CO. Διαβάζεται μαζί, απαντιέται μαζί.
Η μέθοδος πίσω από όλα αυτά είναι η ίδια που έχουμε γράψει και αλλού σε αυτό το site: δεν κερδίζει όποιος διάβασε περισσότερο, κερδίζει όποιος θυμάται σωστά τη μέρα της εξέτασης τις λέξεις-κλειδία και τις λεπτομέρειες.
Πού θα τα βρεις
Κάθε θέμα Ιατρικής Φυσικής και Ιατρικής Χημείας της Ιατρικής Αθηνών στο αρχείο παλαιών θεμάτων έχει πλέον το δικό του σχόλιο: τι ζητήθηκε, τι επαναλήφθηκε από ποια χρονιά, και πού να δώσεις βάρος. Οι αριθμητικοί υπολογισμοί έχουν τη λύση τους σε δύο γραμμές. Στον οδηγό της σχολής θα βρεις τα εξεταζόμενα μαθήματα όπως τα ονομάζει η γραμματεία και τον σύνδεσμο στην επίσημη ανακοίνωση.
Η Βιολογία ακολουθεί: τα δεκατρία θέματα Βιολογίας Ι και ΙΙ – Γενετικής της Αθήνας, με την ίδια ανάγνωση, στο επόμενο άρθρο.
Στέφανος Αχλάτης · Γεωργία Νιγιάννη — Path2Academia