Κατατακτήριες: τι άλλαξε στην ύλη 6 σχολών (2023-24 → 2026-27)

Αν διαβάζεις για τις κατατακτήριες από σημειώσεις, βιβλία ή λυμένα θέματα άλλης χρονιάς, η πρώτη ερώτηση είναι απλή: ισχύει ακόμη η ύλη τους;

Τον Σεπτέμβριο γράψαμε τι ανακοίνωσαν οι σχολές για το 2026-27. Αυτή τη φορά συγκρίναμε λέξη προς λέξη τις επίσημες ύλες των κατατακτηρίων από το 2023-24 ως το 2026-27, κάθε χρονιά με την προηγούμενη.

Μαζέψαμε 20 έγγραφα ύλης από έξι τμήματα, όλα από τις ανακοινώσεις των ίδιων των τμημάτων: Ιατρική και Οδοντιατρική Αθηνών (ΕΚΠΑ), Ιατρική Λάρισας, Πάτρας και Αλεξανδρούπολης, και Διαιτολογία-Διατροφή στο Χαροκόπειο.

Τα καλά νέα: στις περισσότερες σχολές η ύλη μένει σχεδόν ίδια από χρονιά σε χρονιά. Υπάρχουν όμως δύο εξαιρέσεις, η Χημεία της Ιατρικής Αθηνών και η Ιατρική Αλεξανδρούπολης, και αξίζει να τις ξέρεις πριν ανοίξεις βιβλίο.

Η εικόνα: σταθερή ύλη, με δύο εξαιρέσεις

Οι μεγάλες αλλαγές είναι λίγες και συγκεντρωμένες: τρεις στην Αλεξανδρούπολη και μία στη Χημεία της Ιατρικής Αθηνών. Όλα τα υπόλοιπα κινούνται από πανομοιότυπο κείμενο ως ένα-δυο θέματα ή ένα νέο σύγγραμμα. Από τις 14 συγκρίσεις διαδοχικών ετών που επιτρέπουν οι αναρτημένες ύλες, οι 6 δεν δείχνουν καμία ουσιαστική αλλαγή, οι 4 δείχνουν μικρή και οι 4 μεγάλη — οι 3 από αυτές στην Ιατρική Αλεξανδρούπολης.

«Μικρή» σημαίνει ότι μπήκαν ή βγήκαν λίγα θέματα, ή ότι άλλαξε σύγγραμμα. «Μεγάλη» σημαίνει νέο ή καταργημένο μάθημα, ή ύλη γραμμένη από την αρχή. Για την Οδοντιατρική Αθηνών και την Ιατρική Λάρισας έχουμε μόνο την τελευταία σύγκριση, γιατί οι παλαιότερες ύλες δεν είναι πια αναρτημένες.

Ιατρική Αθηνών: νέα Ιατρική Χημεία από το 2025-26

Η Ιατρική Φυσική και η Βιολογία έμειναν ίδιες και τα τέσσερα χρόνια, με μία μόνο διευκρίνιση στη Βιολογία το 2024-25: από το κεφάλαιο 14 ζητείται μόνο η «Παραγωγή ενέργειας στα μιτοχόνδρια».

Η Ιατρική Χημεία, όμως, ξαναγράφτηκε το 2025-26, και η νέα ύλη ισχύει αυτούσια και φέτος. Ως το 2024-25, το κομμάτι της γενικής χημείας είχε τέσσερις ενότητες με 17 αριθμημένα θέματα. Τώρα έχει τίτλο «Αρχές χημείας» και πέντε ενότητες, με μια περιγραφή για καθεμία και παραπομπές σε συγκεκριμένες παραγράφους του Tro.

Τι μπήκε στην Ιατρική Χημεία

• Χημική κινητική: ταχύτητα αντίδρασης, νόμοι ταχύτητας, θερμοκρασία, μηχανισμοί, κατάλυση (Tro 13.2–13.7).
• Διαγράμματα φάσεων (Tro 11.8), που ως το 2024-25 ήταν ρητά εκτός ύλης.
• Ιχνοστοιχεία, μέταλλα και σύμπλοκα στην ιατρική: σίδηρος, ιώδιο, ψευδάργυρος, χαλκός, χρώμιο, σελήνιο, με νέο σύγγραμμα για τα ιχνοστοιχεία, τη «Βιοχημεία – Κλινικοί Συσχετισμοί» του Devlin (28.10). Οι περιοδικές ιδιότητες (Tro κεφ. 8) υπήρχαν και πριν· τώρα έχουν δική τους ενότητα.
• Στερεοχημεία: η οπτική ενεργότητα, το πολωσίμετρο και οι προβολές Fischer.
• Νέα κλινικά θέματα στους υδατάνθρακες: τα νοσήματα του γλυκογόνου, οι ομάδες αίματος, η τερηδόνα και οι λεκτίνες του ιού της γρίπης, του ιού του έρπητα και του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού. Ο διαβήτης, η γαλακτοζαιμία και η δυσανεξία στη λακτόζη υπήρχαν και πριν· τώρα γράφονται ως χωριστά θέματα.
• Μεμβράνες: λιπίδια και δυναμική των μεμβρανών (Lehninger 11.1–11.2· οι σελίδες αναφέρονται στην 8η αγγλική, 3η ελληνική έκδοση).
• Αναπνευστική αλυσίδα: μια εισαγωγή στην αναπνευστική αλυσίδα και την οξειδωτική φωσφορυλίωση.

Τι βγήκε

• Διαλύματα (Tro κεφ. 12).
• Τα ένζυμα του Lehninger: οι παράγραφοι 6.1 και μέρος της 6.5. Τα ένζυμα εμφανίζονται πλέον μόνο ως βιολογικοί καταλύτες, στη νέα ενότητα της κινητικής (Tro 13.7, με τη χυμοθρυψίνη).
• Γλυκόλυση: οι παράγραφοι του Lehninger 14.1 (οι δύο φάσεις, η τύχη του πυροσταφυλικού, ATP και NADH). Μένει μόνο η φωσφορυλίωση της γλυκόζης.

Η σχέση του ΔG με τη σταθερά ισορροπίας γράφεται πλέον ως χωριστό θέμα, αλλά δεν είναι νέα ύλη: τα συγγράμματα της ενότητας είναι ίδια με πριν. Η ύλη παραπέμπει επίσης στις παραδόσεις των διδασκόντων στο eclass (μάθημα MED1062).

Αν διάβασες την ανάλυσή μας για τα 13 χρόνια θεμάτων Χημείας, κράτα τρία πράγματα. Τα ένζυμα, που ζητήθηκαν σε 6 από τα 13 χρόνια, μένουν πλέον μόνο ως καταλύτες, μέσα στην κινητική. Η γρίπη, που εμφανίστηκε σε θέμα του 2022, μπαίνει τώρα ονομαστικά στην ύλη, με τη λεκτίνη του ιού. Και οι υπολογισμοί με ΔG° = −RT ln K και ΔG° = −nFE°, που υπάρχουν σε κάθε εξέταση από το 2023, στηρίζονται στα ίδια κεφάλαια με πριν.

Οδοντιατρική Αθηνών: ίδια ύλη, άλλες λέξεις

Από το 2025-26 στο 2026-27 δεν άλλαξε κανένα κεφάλαιο και κανένα θέμα, ούτε για τους πτυχιούχους ΑΕΙ και ΤΕΙ (Ιατρική Φυσική, Ιατρική Χημεία, Βιολογία) ούτε για τους πτυχιούχους Ιατρικής (Ανατομική Ι & ΙΙ, Πειραματική Φυσιολογία Ι & ΙΙ, Βιολογική Χημεία).

Ό,τι διάβασες με την περσινή ύλη καλύπτει πλήρως τη φετινή. Για το τι ρωτάει η σχολή, δες την ανάλυσή μας για τα θέματα 2012–2025.

Ιατρική Λάρισας: τα ίδια τρία αρχεία από το 2025

Για το 2026-27, η σελίδα του Τμήματος παραπέμπει στα ίδια τρία αρχεία ύλης που αναρτήθηκαν τον Απρίλιο του 2025: Βιολογία, Γενική Μορφολογία και Ιατρική Φυσική. Η φετινή ύλη είναι, δηλαδή, η περσινή, λέξη προς λέξη. Το αρχείο της Γενικής Μορφολογίας έχει τον τίτλο «Ιστολογία Ι».

Ιατρική Πάτρας: τέσσερα θέματα σε τέσσερα χρόνια

Σε τέσσερα χρόνια άλλαξαν τέσσερα θέματα, όλα στη Βιοχημεία Ι. Η Βιολογία Ι, η Ιατρική Φυσική και η Βιοχημεία ΙΙ (για πτυχιούχους Οδοντιατρικής) έχουν τα ίδια θέματα σε όλα τα έτη. Φέτος το κείμενο της ύλης είναι ίδιο με το περσινό· άλλαξαν μόνο τα διοικητικά στοιχεία της ανακοίνωσης.

Τι άλλαξε στη Βιοχημεία Ι

• 2024-25: βγήκαν από τη στερεοχημεία ο «Προσδιορισμός στερεο-απεικονίσεων ως R και S» και η «Προχειρομορφικότητα και βιολογικές εφαρμογές». Μπήκε η «Πέψη της τροφής προς παραγωγή βιοχημικών μορίων».
• 2024-25, βιβλιογραφία: το Stryer πέρασε στην 9η έκδοση (2021) και προστέθηκε το «Βιοχημεία – Βασικές Αρχές» των Tymoczko, Berg, Stryer (2019), που μπήκε και στη Βιοχημεία ΙΙ.
• 2025-26: βγήκαν τα «Ομόλογα γονίδια και εξελικτικά δέντρα» από τα νουκλεϊκά οξέα.

Αν προετοιμάζεσαι και για την Αθήνα, πρόσεξε: το R/S, που η Πάτρα έβγαλε το 2024-25, εξετάζεται κανονικά στη Χημεία της Ιατρικής Αθηνών.

Ιατρική Αλεξανδρούπολης: κάτι νέο κάθε χρόνο

Η Αλεξανδρούπολη είναι η μόνη από τις έξι σχολές που άλλαξε την ύλη της κάθε χρόνο, και η μόνη που άλλαξε μάθημα. Η Βιολογία (20 θέματα) και η Ιατρική Φυσική (26 θέματα) μένουν ουσιαστικά ίδιες: το 2024-25 η Φυσική έχασε την «Εισαγωγή στην Ιατρική Φυσική» και το Alberts της Βιολογίας πέρασε στην 5η έκδοση. Το τρίτο μάθημα, αντίθετα, άλλαξε και τις τρεις χρονιές.

Από τη Βιοχημεία στη Φυσιολογία

• 2024-25: η Βιοχημεία ακολούθησε τα κεφάλαια του Berg/Stryer, με 31 θέματα αντί για 21 ενότητες. Βγήκαν, μεταξύ άλλων, οι φυσικοχημικές μέθοδοι (ακτίνες Χ, NMR, φασματοσκοπία, διαχωρισμός) και το βιβλίο του Van Holde· μπήκε ο κύκλος του Calvin.
• 2025-26: η Βιοχημεία καταργήθηκε. Στη θέση της ήρθε η Φυσιολογία, με τέσσερα γενικά θέματα και εννέα ενότητες συστημάτων, από το αυτόνομο νευρικό ως το πεπτικό (Silverthorn, Boron/Boulpaep).
• 2026-27: οι εννέα ενότητες συστημάτων βγήκαν όλες. Μένουν τέσσερα θέματα: οι βασικές έννοιες της φυσιολογίας, με έμφαση στα νευρικά και μυϊκά κύτταρα· το αίμα· η ανοσία· ο μεταβολισμός και η θερμοκρασία. Αλλάζουν και τα βιβλία: Costanzo, «Φυσιολογία», και Ποζιόπουλος – Σαραφόγλου, «Φυσιολογία αίματος – ανοσοποιητικού – μεταβολισμού».

Αν ξεκίνησες Φυσιολογία με την περσινή ύλη, το καρδιαγγειακό, το αναπνευστικό και οι νεφροί δεν εξετάζονται πια, ενώ το πρώτο θέμα ξεκινά τώρα από τις βασικές έννοιες της φυσιολογίας. Και τα θέματα Βιοχημείας των προηγούμενων ετών δεν σε αφορούν.

Χαροκόπειο (Διαιτολογία-Διατροφή): ένα νέο βιβλίο και η ενέργεια Gibbs

Σε τέσσερα χρόνια βρήκαμε δύο μικρές αλλαγές. Η Βιολογία Κυττάρου έχει τα ίδια θέματα σε όλα τα έτη, και η ύλη του 2024-25 ήταν πανομοιότυπη με εκείνη του 2023-24.

• 2025-26: στην Εισαγωγή στη Διατροφή, η έκδοση του 2007 της «Εισαγωγής στη Διατροφή του Ανθρώπου» (Gibney κ.ά., εκδ. Παρισιάνου) αντικαταστάθηκε από το βιβλίο των Thompson, Manore και Vaughan «Η Επιστήμη της Διατροφής» (εκδ. Λαγός, 2021). Η έκδοση του 2015 μένει στη λίστα. Τα θέματα δεν άλλαξαν.
• 2026-27: στη θερμοδυναμική της Γενικής Χημείας προστέθηκε η «ενέργεια Gibbs». Οι υπόλοιπες διαφορές είναι θέμα διατύπωσης, όπως «δεσμοί Van der Waals» αντί για σκέτο «Van der Waals».

Η φετινή ύλη αναρτήθηκε σε επικαιροποιημένη μορφή στις 29/07/2026. Βεβαιώσου ότι έχεις αυτή την εκδοχή.