Βιολογία 1 — Ιατρική Αλεξανδρούπολης 2013

Τα θέματα Βιολογίας του 2013 για την Ιατρική Αλεξανδρούπολης (ΔΠΘ) είναι τα παλαιότερα του αρχείου: τέσσερα σύντομα θέματα, τα τρία με τη μορφή σκέτου τίτλου. Ζητήθηκαν η ενδοκυττάρωση μέσω υποδοχέα με ένα παράδειγμα, τα ψευδογονίδια, ο βαθμός αναδίπλωσης της χρωματίνης και οι χασματοσύνδεσμοι.

Η χρονιά αυτή ανοίγει τη γραμμή που διατρέχει όλο το αρχείο, την ενδοκυττάρια μεταφορά: η ενδοκυττάρωση μέσω υποδοχέα γίνεται με κυστίδια που περιβάλλει η κλαθρίνη — το θέμα του 2015 — και με την ανταπτίνη, που ζητήθηκε το 2023. Τα ψευδογονίδια ανήκουν στην εξέλιξη των γονιδιωμάτων, όπως τα μεταθετά στοιχεία του 2016 και οι γενετικές αλλαγές του 2019. Οι χασματοσύνδεσμοι είναι η πρώτη από τις δύο κυτταρικές συνδέσεις του αρχείου· η δεύτερη, το δεσμοσωμάτιο, ζητήθηκε το 2019.

Λύσεις σε μία γραμμή η καθεμία. Θέμα 1: ο υποδοχέας δένει το μόριο στην επιφάνεια, συγκεντρώνεται σε βοθρία με κλαθρίνη, το βοθρίο κλείνει σε κυστίδιο που αποκόπτεται και φέρνει το φορτίο στα ενδοσώματα — παράδειγμα η πρόσληψη της χοληστερόλης με τη LDL, που όταν λείπει ο υποδοχέας της προκαλεί οικογενή υπερχοληστερολαιμία. Θέμα 2: αντίγραφα γονιδίων που έχασαν τη λειτουργία τους με μεταλλάξεις — από διπλασιασμό γονιδίου, ή «επεξεργασμένα», από αντίστροφη μεταγραφή ενός mRNA, χωρίς ιντρόνια και χωρίς υποκινητή. Θέμα 4: κανάλια από κονεξίνες, ένα κονεξόνιο σε κάθε κύτταρο, που ενώνουν τα κυτταροπλάσματα γειτονικών κυττάρων και αφήνουν να περνούν ιόντα και μικρά μόρια — έτσι συζεύγνυνται ηλεκτρικά τα κύτταρα του καρδιακού μυός.

Πού να δώσεις βάρος:

• η ενδοκυττάρωση μέσω υποδοχέα ως αλυσίδα: υποδοχέας, βοθρίο με κλαθρίνη, ανταπτίνες, δυναμίνη που αποκόπτει το κυστίδιο, απογύμνωση, ενδόσωμα, ανακύκλωση του υποδοχέα — με τη LDL ως παράδειγμα
• τα επίπεδα συμπύκνωσης της χρωματίνης: διπλή έλικα, νουκλεοσώματα («χάντρες σε κλωστή»), ίνα των 30 nm με την ιστόνη H1, θηλιές, μεταφασικό χρωμόσωμα — και η διάκριση ευχρωματίνης και ετεροχρωματίνης
• οι κυτταρικές συνδέσεις μαζί: σφιχτές συνδέσεις, συνδέσεις προσκόλλησης, δεσμοσωμάτια, χασματοσύνδεσμοι — τι κάνει η καθεμία
• τα ψευδογονίδια με τον μηχανισμό που τα φτιάχνει, ως ίχνη της εξέλιξης του γονιδιώματος