Βιολογία 1 — Ιατρική Αλεξανδρούπολης 2019

Τα θέματα Βιολογίας του 2019 για την Ιατρική Αλεξανδρούπολης (ΔΠΘ): τέσσερα σύντομα θέματα, τα δύο με τη μορφή σκέτου τίτλου. Ζητήθηκαν οι γενετικές αλλαγές που συμβάλλουν στην εξέλιξη, ο τρόπος με τον οποίο τα διάφορα είδη κυττάρων αποφεύγουν την ωσμωτική διάταση, το δεσμοσωμάτιο και τα γονίδια που σχετίζονται με τον καρκίνο.

Δύο θέματα συνεχίζουν το 2018: τα γονίδια του καρκίνου επεκτείνουν τα ογκογονίδια της προηγούμενης χρονιάς — οι μόνες δύο χρονιές του αρχείου με θέμα τον καρκίνο — και η ωσμωτική διάταση συνεχίζει τη μεταφορά μέσω της μεμβράνης, μετά τους ιοντικούς διαύλους. Οι γενετικές αλλαγές της εξέλιξης ανήκουν στο ίδιο κεφάλαιο με τα ψευδογονίδια του 2013 και τα μεταθετά στοιχεία του 2016. Το δεσμοσωμάτιο είναι η δεύτερη κυτταρική σύνδεση του αρχείου, μετά τους χασματοσυνδέσμους του 2013. Όπως το 2018, δεν υπάρχει θέμα ενδοκυττάριας μεταφοράς.

Λύσεις σε μία γραμμή η καθεμία. Θέμα 1: μεταλλάξεις μέσα σε ένα γονίδιο ή στις ρυθμιστικές του αλληλουχίες, διπλασιασμός γονιδίων, ανασυνδυασμός εξονίων, μετακίνηση μεταθετών στοιχείων και, κυρίως στα βακτήρια, οριζόντια ανταλλαγή γονιδίων. Θέμα 2: τα ζωικά κύτταρα με την αντλία Na⁺/K⁺, που κρατά χαμηλή την ενδοκυττάρια συγκέντρωση διαλυμένων ουσιών· τα φυτικά με το κυτταρικό τοίχωμα, που αντέχει την πίεση σπαργής· τα πρωτόζωα των γλυκών νερών με το συσταλτό χυμοτόπιο, που αποβάλλει το νερό. Θέμα 3: σύνδεση κυττάρου με κύτταρο, όπου διαμεμβρανικές καδερίνες δένονται στο εσωτερικό του κυττάρου με ενδιάμεσα ινίδια — κερατίνης στα επιθήλια — και δίνουν στον ιστό αντοχή στη μηχανική καταπόνηση.

Πού να δώσεις βάρος:

• οι τρεις λύσεις στο ωσμωτικό πρόβλημα — αντλία, τοίχωμα, συσταλτό χυμοτόπιο — με την αντλία Na⁺/K⁺ αναλυτικά
• οι κυτταρικές συνδέσεις ως ένα κεφάλαιο: σφιχτές συνδέσεις, συνδέσεις προσκόλλησης (ακτίνη), δεσμοσωμάτια και ημιδεσμοσωμάτια (ενδιάμεσα ινίδια), χασματοσύνδεσμοι
• τα γονίδια του καρκίνου: ογκογονίδια, με κέρδος λειτουργίας και επικρατή δράση, και ογκοκατασταλτικά, με απώλεια λειτουργίας — με τη Ras, το Rb και την p53 ως παραδείγματα
• η εξέλιξη του γονιδιώματος ως ένα κεφάλαιο: μεταλλάξεις, διπλασιασμοί, ανασυνδυασμός εξονίων, μεταθετά στοιχεία, ψευδογονίδια