Ιατρική Φυσική — Ιατρική Λάρισας 2023

Τα θέματα Ιατρικής Φυσικής του 2023 για την Ιατρική Λάρισας (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας): πέντε θέματα, τα τέσσερα με δύο σκέλη, όλα θεωρίας. Ζητήθηκαν η επιλογή της kVp σε μια ακτινογραφία και το αντιδιαχυτικό διάφραγμα (και αν υπάρχει στον αξονικό τομογράφο)· το διάγραμμα πίεσης της ουροδόχου κύστης και η κλασματοποίηση της δόσης στην εξωτερική ακτινοθεραπεία· οι καμπύλες δόσης–επιβίωσης για καρκινικά και υγιή κύτταρα και η ωσμωτική πίεση σε δοχείο με ημιδιαπερατή μεμβράνη· τα βαθμωτά και τα ενεργά πεδία, μαζί με το δυναμικό δράσης στον νευράξονα και στο καρδιακό κύτταρο· και η παραγωγή τεχνητίου στη γεννήτρια μολυβδαινίου–τεχνητίου.

Σε σχέση με το 2022, η χρονιά γύρισε προς τις ιοντίζουσες ακτινοβολίες: ακτινογραφία, ακτινοθεραπεία και πυρηνική ιατρική πήραν πέντε από τα εννέα ερωτήματα, ενώ το 2022 μόνο το ραδιοφάρμακο ήταν εκτός Φυσικής του Ανθρώπινου Σώματος. Το δυναμικό δράσης ξαναζητήθηκε το 2024.

Οι καμπύλες δόσης–επιβίωσης είναι σχεδόν αυτούσιο το θέμα 1 της Ιατρικής Αθηνών του 2015, και η διάδοση του δυναμικού δράσης στον νευράξονα ζητήθηκε εκεί το 2019 (θέμα 3) και στην Οδοντιατρική Αθηνών το 2022, χωρίς όμως τη διάρκεια και το καρδιακό κύτταρο. Και το 2025 τρεις σχολές ζήτησαν θέματα που η Λάρισα είχε βάλει δύο χρόνια νωρίτερα: την κλασματοποίηση η Ιατρική Αθηνών (θέμα 4) και η Ιατρική Κρήτης (θέμα 3), και τη μείωση της σκέδασης στις ακτίνες Χ, με κύρια απάντηση το αντιδιαχυτικό διάφραγμα, η Ιατρική Θεσσαλονίκης (θέμα 2).

Πού να δώσεις βάρος:

• ακτινογραφία: η kVp ανάλογα με το πάχος της περιοχής και την αντίθεση που θέλουμε — χαμηλή στη μαστογραφία, υψηλή στον θώρακα· αντιδιαχυτικό διάφραγμα: λωρίδες μολύβδου που κόβουν τη σκεδαζόμενη ακτινοβολία, με αντίτιμο σε δόση· στον αξονικό, τον ρόλο του παίζουν λεπτά ελάσματα μπροστά στους ανιχνευτές, στραμμένα προς την εστία, μαζί με τη στενή δέσμη
• ακτινοθεραπεία και πυρηνική ιατρική: καμπύλη επιβίωσης κατά το γραμμικό–τετραγωνικό μοντέλο, με μορφή που εξαρτάται από τον ιστό (λόγος α/β), το LET, τον ρυθμό δόσης και το οξυγόνο· κλασματοποίηση με τα τέσσερα R (επιδιόρθωση, ανακατανομή, επανοξυγόνωση, επαναπληθυσμός), γιατί τα υγιή κύτταρα επιδιορθώνουν καλύτερα ανάμεσα στις συνεδρίες· γεννήτρια: ⁹⁹Mo (66 h) → ⁹⁹ᵐTc (6 h, γ 140 keV), έκλουση από στήλη αλουμίνας με φυσιολογικό ορό
• πίεση και ώσμωση: η πίεση της κύστης μένει χαμηλή όσο γεμίζει (νόμος του Laplace) και ανεβαίνει απότομα με το αντανακλαστικό της ούρησης ή με την πίεση των γύρω οργάνων (βήχας, ώθηση, εγκυμοσύνη)· στο δοχείο, το νερό περνά προς την ουσία Α, που δεν διαπερνά τη μεμβράνη, ώσπου ρgΔh = π = cRT — μετρά ο αριθμός των σωματιδίων, όχι το μέγεθός τους
• δυναμικό δράσης: τοπικά ρεύματα εκπολώνουν το επόμενο τμήμα του νευράξονα, και η ανερέθιστη περίοδος κρατά τη μία κατεύθυνση· διαρκεί 1–2 ms στον νευρώνα και 200–300 ms στο κοιλιακό μυοκαρδιακό κύτταρο, χάρη στο «πλατό» της εισόδου Ca²⁺, που προστατεύει την καρδιά από τετανική σύσπαση