Κατατακτήριες Οδοντιατρικής Αθηνών (ΕΚΠΑ) 2026

Διαγνωστικές & Θεραπευτικές Εφαρμογές των Ακτινοβολιών

Διδακτικό σύγγραμμα: «Ιατρική Φυσική: Διαγνωστικές & Θεραπευτικές Εφαρμογές των Ακτινοβολιών», 2η έκδοση, 2013 (Μέλη ΔΕΠ Εργαστηρίου Ιατρικής Φυσικής, Broken Hill). Το Β΄ σύγγραμμα στο μάθημα «Φυσική του Ανθρωπίνου Σώματος».

• Κεφάλαιο 1Στοιχεία σύγχρονης φυσικής
• Κεφάλαιο 2Αλληλεπίδραση ακτινοβολίας-ύλης
• Κεφάλαιο 3Στοιχεία δοσιμετρίας
• Κεφάλαιο 4Βιολογικά αποτελέσματα της έκθεσης σε ιοντίζουσα ακτινοβολία
• Κεφάλαιο 5Στοιχεία ακτινοπροστασίας
• Κεφάλαιο 6Ακτινογραφία – Το ακτινογραφικό μηχάνημα
• Κεφάλαιο 7Ακτινοσκόπηση
• Κεφάλαιο 8Μαστογραφία – Μαστογράφος
• Κεφάλαιο 9Οδοντιατρική Ακτινογραφία
• Κεφάλαιο 11Αξονική τομογραφία
• Κεφάλαιο 12Πυρηνική ιατρική
• Κεφάλαιο 13Τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET)
• Κεφάλαιο 14Απεικόνιση Μαγνητικού Συντονισμού (ΑΜΣ)
• Κεφάλαιο 15Υπέρηχοι
• Κεφάλαιο 16Ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, Laser και εφαρμογές στην ιατρική πράξη
• Κεφάλαιο 17Ιατρική εικόνα

Φυσική του Ανθρωπίνου Σώματος

Β΄ διδακτικό σύγγραμμα της Ιατρικής Φυσικής: «Φυσική του Ανθρώπινου Σώματος», J. Cameron, J. Skofronick, R. Grant (επιμέλεια–μετάφραση ΔΕΠ Ε.Ι.Φ., Παρισιάνος): κεφάλαια 3, 5, 7, 8 και 9.

• Κεφάλαιο 3Μύες και δυνάμεις
• Κεφάλαιο 5Πίεση στο σώμα
• Κεφάλαιο 7Φυσική των Πνευμόνων και της Αναπνοής
• Κεφάλαιο 8Φυσική του καρδιαγγειακού συστήματος
• Κεφάλαιο 9Ηλεκτρικά σήματα από το σώμα

Αρχές Χημείας

Προτεινόμενη βιβλιογραφία: Tro, «Αρχές Χημείας» – Μοριακή Προσέγγιση· Lehninger, «Βασικές Αρχές Βιοχημείας». Τα βιοχημικά κεφάλαια στο μάθημα «Βιοχημεία».

• Χημικός δεσμός και δομήΕισαγωγή στις δομές Lewis (συνοπτικά), θεωρία δεσμού σθένους – υβριδισμός – μοριακή γεωμετρία
• Διαμοριακές δυνάμεις – είδη – ισχύς
• Οξέα και βάσειςΟξεοβασική ισορροπία, ρυθμιστικά διαλύματα, οξεοβασική συμπεριφορά πολυπρωτικών συστημάτων
• Στοιχεία θερμοδυναμικής – βιοενεργητικήςΕνθαλπία ΔΗ (ενδόθερμες και εξώθερμες αντιδράσεις), εντροπία ΔS, ελεύθερη ενέργεια ΔG, σχέση ΔG με σταθερά χημικής ισορροπίας, αρχές βιοενεργητικής, σύζευξη βιοχημικών αντιδράσεων, ο ρόλος του ATP
• Βιοχημικές οξειδοαναγωγικές αντιδράσειςΑριθμός οξείδωσης, ηλεκτροχημικά στοιχεία, ημιαντιδράσεις, ηλεκτρεγερτική δύναμη, σχέση ΔG και πρότυπου δυναμικού, εξίσωση Nernst, NAD/NADH, FMN/FMNH/FMNH2, FAD/FADH/FADH2

Βασικές Αρχές Βιοχημείας

Τα βιοχημικά κεφάλαια της Ιατρικής Χημείας. Προτεινόμενη βιβλιογραφία: Lehninger, «Βασικές Αρχές Βιοχημείας» (Πασχαλίδης, 2018).

• Αμινοξέα – πεπτίδια – πρωτεΐνεςΤαξινόμηση αμινοξέων, οξεοβασική συμπεριφορά, ισοηλεκτρικό σημείο pI, πεπτιδικός δεσμός, πρωτοταγής έως τεταρτοταγής δομή, συζευγμένες πρωτεΐνες, λειτουργία
• ΈνζυμαΒασικές αρχές χημικής κινητικής, αρχές της ενζυμικής κατάλυσης, ενζυμική κινητική, ενζυμική αναστολή, ενζυμική ρύθμιση
• ΥδατάνθρακεςΔομή, D-L, μονοσακχαρίτες-δισακχαρίτες, πολυσακχαρίτες, πεπτιδογλυκάνες, γλυκοζαμινογλυκάνες, ηπαρίνη, συζευγμένα σάκχαρα, λεκτίνες, ομάδες αίματος, οδοντική πλάκα/τερηδόνα – ο ρόλος του «μικροβιώματος του στόματος»
• ΛιπίδιαΚορεσμένα-ακόρεστα λιπαρά οξέα, τριγλυκερίδια, φωσφολιπίδια, σφιγγολιπίδια, λιπίδια της κυτταρικής μεμβράνης, λιποσώματα, χοληστερόλη, χολικά οξέα, στεροειδείς ορμόνες, βιταμίνη D, προσταγλανδίνες
• Στοιχεία θερμοδυναμικής – βιοενεργητικήςΗ βιοενεργητική πλευρά: ο ρόλος του ATP ως ενεργειακό νόμισμα στον ανθρώπινο οργανισμό
• ΓλυκόλυσηΒιοχημικές οδοί που τροφοδοτούν τη γλυκόλυση· το «πεπρωμένο» του πυροσταφυλικού υπό αναερόβιες συνθήκες: ζύμωση· συντονισμένη ρύθμιση της γλυκόλυσης
• Νεογλυκογένεση – οδός των φωσφορικών πεντοζώνΝεογλυκογένεση και συντονισμένη ρύθμιση της· οξείδωση της γλυκόζης στην οδό των φωσφορικών πεντοζών
• ΓλυκογόνοΟ μεταβολισμός του γλυκογόνου στα ζώα· συντονισμένη ρύθμιση της σύνθεσης και διάσπασης του γλυκογόνου
• Ο κύκλος του κιτρικού οξέοςΠαραγωγή ακέτυλο-CoA, αντιδράσεις και ρύθμιση του κύκλου του κιτρικού οξέος
• Οξειδωτική φωσφορυλίωσηΑντιδράσεις μεταφοράς ηλεκτρονίων στα μιτοχόνδρια – σύνθεση ATP, ρύθμιση, μιτοχονδριακά γονίδια και μεταλλάξεις, ο ρόλος των μιτοχονδρίων στην απόπτωση και το οξειδωτικό stress
• Βιοσύνθεση λιπιδίων – καταβολισμός των λιπαρών οξέωνΒιοσύνθεση λιπαρών οξέων, εικοσανοειδών, μεμβρανικών φωσφολιπιδίων, χοληστερόλης, στεροειδών και ισοπρενοειδών· πέψη, κινητοποίηση και μεταφορά λιπών, οξείδωση λιπαρών οξέων, κετονικά σωμάτια
• Οξείδωση αμινοξέων και παραγωγή ουρίαςΜεταβολικά πεπρωμένα των αμινομάδων, απέκκριση αζώτου και ο κύκλος της ουρίας, οδοί αποδόμησης των αμινοξέων

Τα θέματα της Βιολογίας της κατηγορίας Α, όπως τα δίνει η ανακοίνωση· τα αντίστοιχα κεφάλαια του Alberts, «Βασικές Αρχές Κυτταρικής Βιολογίας».

• Ο πυρήνας και το γενετικό υλικόΔομή πυρηνικής μεμβράνης, λαμίνες, πυρηνικοί πόροι · Δομή και επίπεδα οργάνωσης των νουκλεϊκών οξέων · Δομή και σύσταση της χρωματίνης, νουκλεοσώματα, ιστόνες, αδρανοποίηση του Χ, φαινόμενο θέσης · Δομή και ρόλος των πυρηνίσκων
• DNA αντιγραφή – επιδιόρθωσηΜοντέλο αντιγραφής, σημεία έναρξης, καθυστερημένη και προπορευόμενη αλυσίδα, τα ένζυμα της αντιγραφής, αντιγραφή των τελομερών, επιδιόρθωση λαθών και βλαβών του DNA
• ΜεταγραφήΚωδικοποιητικά και μη-κωδικοποιητικά RNA, RNA πολυμεράσες, μεταγραφή ευκαρυωτικού γονιδίου, διακεκομμένα γονίδια και μάτισμα, ριβοένζυμα
• ΠρωτεϊνοσύνθεσηΓενετικός κώδικας, υπόθεση της αστάθειας, tRNAs και αμινο-ακυλο tRNA-συνθετάσες, ριβοσώματα και πολυριβοσώματα, βήματα της πρωτεϊνοσύνθεσης, πλαίσιο ανάγνωσης, πρωτεοσωμάτια
• Εξέλιξη γονιδιωμάτωνΜεταλλάξεις, διπλασιασμοί γονιδίων, ανακάτεμα εξονίων, μεταθετά στοιχεία (τρανσποζόνια)
• Ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασηςΕπίπεδα ρύθμισης στους ευκαρυώτες, γενικοί και ειδικοί μεταγραφικοί παράγοντες, επιγενετικές τροποποιήσεις σε DNA, ιστόνες, RNA, ρυθμιστικά μόρια RNA
• Τεχνολογία του DNAΝουκλεάσες περιορισμού, υβριδισμός νουκλεϊκών οξέων, κλωνοποίηση, αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης, γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί
• Διαλογή και ενδοκυττάρια μεταφορά πρωτεϊνώνΠεριοχές σύνθεσης πρωτεϊνών, είσοδος στον πυρήνα και στο αδρό ΕΔ, μετασυνθετικές τροποποιήσεις και αναδίπλωση πρωτεϊνών, Golgi, κυστίδια μεταφοράς, αποδόμηση πρωτεϊνών
• Προκαρυωτικό κύτταροΟπερόνια (λακτόζης, τρυπτοφάνης) · Διαφορές στην αντιγραφή και τη μεταγραφή των βακτηρίων από τα ευκαρυωτικά κύτταρα
• Δομή μεμβρανών – μεμβρανική μεταφοράΣυστατικά, δομή, ιδιότητες και ρόλοι της κυτταρικής μεμβράνης, μεταφορά ουσιών, μετακίνηση του νερού, αντλία νατρίου-καλίου, παθητική, ενεργητική και συζευγμένη μεταφορά
• Κυτταρική επικοινωνίαΜορφές κυτταρικής σηματοδότησης, υποδοχείς σημάτων, μεμβρανικοί υποδοχείς, μοριακοί διακόπτες, δεύτεροι αγγελιοφόροι, οδοί cAMP, τριφωσφορικής ινοσιτόλης, Ras-MAP κινασών
• ΚυτταροσκελετόςΚατηγορίες, δομή και ρόλοι των ινιδίων του κυτταροσκελετού, παθήσεις από δυσλειτουργίες του
• Κυτταρικός κύκλος – απόπτωσηΦάσεις του κυτταρικού κύκλου, ρύθμιση των μεταβάσεων, κυκλίνες και κυκλινο-εξαρτώμενες κινάσες, σημεία ελέγχου, είδη κυτταρικού θανάτου, απόπτωση από ενδογενή σήματα
• Μίτωση – μείωσηΦάσεις μίτωσης και μείωσης, ρόλος κεντροσωματίου και κινητοχώρου, μιτωτική άτρακτος
• Ιστοί – ιστική ανανέωσηΣτεγανοί σύνδεσμοι, ζώνες προσκόλλησης, χασματοσύνδεσμοι, αρχέγονα κύτταρα (στελεχιαία, βλαστοκύτταρα), ιστική αναγέννηση, οργανοειδή