Βιολογία 1 — Ιατρική Αλεξανδρούπολης 2015

Τα θέματα Βιολογίας του 2015 για την Ιατρική Αλεξανδρούπολης (ΔΠΘ): τέσσερα σύντομα θέματα, τα δύο για τη δομή και τη ζωή των πρωτεϊνών. Ζητήθηκαν ο ρόλος της κλαθρίνης, οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ρευστότητα των μεμβρανών, τι είναι το πρωτεόσωμα και πώς λειτουργεί, και τι κοινό έχουν η α-έλικα και το β-πτυχωτό φύλλο ώστε να θεωρούνται δομικά χαρακτηριστικά των πρωτεϊνών.

Σε σχέση με το 2014, η ρευστότητα της μεμβράνης ξαναζητήθηκε την αμέσως επόμενη χρονιά — τότε σκέτος τίτλος, τώρα «ποιοι παράγοντες την επηρεάζουν». Η κλαθρίνη συνεχίζει την ενδοκυττάρωση μέσω υποδοχέα του 2013 — είναι το περίβλημα των κυστιδίων της — και επέστρεψε το 2023 με την ανταπτίνη, την πρωτεΐνη που δένει την κλαθρίνη στο φορτίο· η ενδοκυττάρια μεταφορά ζητήθηκε σε επτά από τις έντεκα χρονιές του αρχείου, και η μεμβράνη επίσης σε επτά. Και η δευτεροταγής δομή συνεχίστηκε αμέσως, το 2016, μέσα στη μεμβράνη.

Λύσεις σε μία γραμμή η καθεμία. Θέμα 2: η θερμοκρασία, το μήκος των υδρογονανθρακικών ουρών, ο κορεσμός τους — οι cis διπλοί δεσμοί των ακόρεστων εμποδίζουν το πυκνό πακετάρισμα — και η χοληστερόλη, που κάνει τη διπλοστιβάδα λιγότερο ρευστή και λιγότερο διαπερατή. Θέμα 4: και οι δύο σταθεροποιούνται από δεσμούς υδρογόνου ανάμεσα στις ομάδες N–H και C=O του πεπτιδικού σκελετού, όχι των πλευρικών αλυσίδων — γι' αυτό σχηματίζονται από πολλές διαφορετικές αλληλουχίες και βρίσκονται σχεδόν σε όλες τις πρωτεΐνες.

Πού να δώσεις βάρος:

• κλαθρίνη ως μηχανή κυστιδίων: τρισκελή που σχηματίζουν πλέγμα καλαθιού, ανταπτίνες που «πιάνουν» τους υποδοχείς φορτίου, δυναμίνη που αποκόπτει το κυστίδιο, απογύμνωση — στην ενδοκύττωση και στο δίκτυο trans του Golgi
• πρωτεόσωμα: σήμανση με πολυουβικουιτίνη από τα ένζυμα E1–E2–E3, αναγνώριση και ξεδίπλωμα στα «καπάκια» με κατανάλωση ATP, πρωτεόλυση στον κεντρικό κύλινδρο — και γιατί η ελεγχόμενη αποικοδόμηση ρυθμίζει ολόκληρο τον κυτταρικό κύκλο, μέσω των κυκλινών
• επίπεδα δομής των πρωτεϊνών: πρωτοταγής, δευτεροταγής (α-έλικα, β-φύλλο), τριτοταγής, τεταρτοταγής — και τι σταθεροποιεί το καθένα
• ρευστότητα: οι τέσσερις παράγοντες, με την αιτιολόγηση για τον καθένα