Βιολογία 1 — Ιατρική Αλεξανδρούπολης 2018

Τα θέματα Βιολογίας του 2018 για την Ιατρική Αλεξανδρούπολης (ΔΠΘ): τέσσερα σύντομα θέματα ανάπτυξης, χωρίς θέμα ενδοκυττάριας μεταφοράς. Ζητήθηκαν οι κυκλίνες και ο ρόλος τους, τι μπορεί να συμβεί αν αλλάξει ένα αμινοξύ σε μια πρωτεΐνη — και γιατί επηρεάζεται η λειτουργία της ακόμη κι όταν η αλλαγή δεν βρίσκεται στη θέση σύνδεσης — πώς ένα πρωτο-ογκογονίδιο γίνεται ογκογονίδιο, και με ποιους τρόπους ανοίγει ένας ιοντικός δίαυλος.

Σε σχέση με το 2017, ο κυτταρικός κύκλος συνεχίστηκε: μετά τα σημεία ελέγχου, οι κυκλίνες που οδηγούν τον κύκλο — και το θέμα 1 ξαναζητήθηκε σχεδόν αυτούσιο το 2020. Το θέμα 2 κλείνει τη σειρά της δομής των πρωτεϊνών που άνοιξε το 2015 με την α-έλικα και το β-φύλλο — από εδώ και πέρα δεν ξαναζητήθηκε. Ο καρκίνος εμφανίζεται εδώ και την επόμενη χρονιά, το 2019, με τα γονίδια που σχετίζονται με τον καρκίνο — δύο φορές σε όλο το αρχείο. Οι ιοντικοί δίαυλοι είναι το πρώτο θέμα μεταφοράς μέσω της μεμβράνης, που συνεχίστηκε με την ωσμωτική διάταση του 2019 και τη διαπερατότητα του 2024.

Λύσεις σε μία γραμμή η καθεμία. Θέμα 3: με μετάλλαξη στην κωδική αλληλουχία (υπερδραστική πρωτεΐνη, όπως η Ras), με γονιδιακή ενίσχυση (υπερπαραγωγή φυσιολογικής πρωτεΐνης) ή με χρωμοσωμική αναδιάταξη (ισχυρό ρυθμιστικό στοιχείο δίπλα στο γονίδιο, ή υβριδική πρωτεΐνη). Θέμα 4: με αλλαγή του δυναμικού της μεμβράνης (τασεοελεγχόμενοι δίαυλοι), με πρόσδεση μορίου-σήματος, εξωκυττάριου ή ενδοκυττάριου (δίαυλοι ελεγχόμενοι από πρόσδεμα), και με μηχανική τάση (μηχανοευαίσθητοι δίαυλοι).

Πού να δώσεις βάρος:

• κυκλίνες και Cdk: τα τέσσερα είδη κυκλινών (G₁, G₁/S, S, M), η κυκλική σύνθεση και αποδόμησή τους μέσω ουβικουιτίνης, και πώς ενεργοποιούν και «κατευθύνουν» την κινάση
• αλλαγή αμινοξέος: αναδίπλωση, σταθερότητα, αλλοστερική επικοινωνία — η θέση σύνδεσης σχηματίζεται από αμινοξέα που φέρνει κοντά η αναδίπλωση, άρα μια μακρινή αλλαγή μπορεί να την παραμορφώσει· παράδειγμα η δρεπανοκυτταρική αιμοσφαιρίνη
• ογκογονίδια: κέρδος λειτουργίας, επικρατές σε κυτταρικό επίπεδο — σε αντίθεση με τα ογκοκατασταλτικά γονίδια
• ιοντικοί δίαυλοι έναντι μεταφορέων: επιλεκτικότητα, πύλη, ρυθμός μεταφοράς, με ένα παράδειγμα για κάθε τρόπο ανοίγματος