Βιολογία 1 — Ιατρική Αλεξανδρούπολης 2022

Τα θέματα Βιολογίας του 2022 για την Ιατρική Αλεξανδρούπολης (ΔΠΘ): τέσσερα σύντομα θέματα ανάπτυξης, μετά το κενό του 2021. Ζητήθηκαν ο επιχιασμός και η μίτωση, ο μικροσωληνίσκος και το φορτίο που μεταφέρει, ο λόγος για τον οποίο το RNA σχηματίζει πτυχώσεις, και η οριζόντια ανταλλαγή γονιδίων.

Η εξέταση έφερε θέματα που δεν είχαν εμφανιστεί ως τότε: την πτύχωση του RNA, την οριζόντια ανταλλαγή γονιδίων, τον κυτταροσκελετό. Ο μικροσωληνίσκος κρατά τη γραμμή της ενδοκυττάριας μεταφοράς, από την πλευρά των κινητήριων πρωτεϊνών. Η οριζόντια ανταλλαγή γονιδίων συνεχίστηκε με τα τρανσποζόνια του 2023 — πάνω στα μεταθετά στοιχεία του 2016 και τα τρανσποζόνια του 2020. Ο επιχιασμός και η μίτωση συνεχίζουν τον κυτταρικό κύκλο του 2014, του 2017, του 2018 και του 2020.

Λύσεις σε μία γραμμή η καθεμία. Θέμα 3: το RNA είναι μονόκλωνο και έχει συμπληρωματικές περιοχές, οπότε οι βάσεις του ζευγαρώνουν μέσα στο ίδιο μόριο και σχηματίζουν φουρκέτες και τρισδιάστατες δομές — αυτές δίνουν στο RNA δομικούς, ρυθμιστικούς και καταλυτικούς ρόλους (tRNA, rRNA, ριβοένζυμα). Θέμα 4: μεταφορά γενετικού υλικού ανάμεσα σε οργανισμούς που δεν συνδέονται ως γονέας και απόγονος — στα βακτήρια με μετασχηματισμό (πρόσληψη γυμνού DNA), μεταγωγή (μέσω βακτηριοφάγων) και σύζευξη (μέσω πλασμιδίων) — ο τρόπος με τον οποίο διαδίδεται η αντοχή στα αντιβιοτικά.

Πού να δώσεις βάρος:

• επιχιασμός και μίτωση ως αντίθεση: ο επιχιασμός ανήκει στη μείωση (πρόφαση Ι, χιάσματα, νέοι συνδυασμοί αλληλομόρφων), ενώ η μίτωση δίνει γενετικά πανομοιότυπα κύτταρα — πρόφαση, προμετάφαση, μετάφαση, ανάφαση, τελόφαση, κυτταροκίνηση
• μικροσωληνίσκοι: διμερή α/β-τουμπουλίνης, πολικότητα, δυναμική αστάθεια, κεντρόσωμα· κινησίνες προς το θετικό άκρο, δυνεΐνες προς το αρνητικό· φορτία όπως κυστίδια, οργανίδια, χρωμοσώματα στην άτρακτο, και η αξονική μεταφορά στους νευρώνες
• RNA: η δομή που ορίζει τη λειτουργία — tRNA, rRNA, ριβοένζυμα
• οριζόντια ανταλλαγή γονιδίων και μεταθετά στοιχεία ως ένα κεφάλαιο: πώς κινείται το DNA ανάμεσα σε οργανισμούς και μέσα στο ίδιο γονιδίωμα