Βιολογία 1 — Οδοντιατρική Αθήνας 2023

Τα θέματα Βιολογίας του 2023 για την Οδοντιατρική Αθηνών (ΕΚΠΑ): τέσσερα θέματα, τα πιο σύγχρονα του αρχείου. Ζητήθηκαν η προέλευση και οι ρόλοι των siRNAs, οι δομές Holliday και πού συναντώνται, ο ρόλος του χειριστή, του υποκινητή, του επαγωγέα και του καταστολέα στα βακτηριακά οπερόνια, και το σύστημα CRISPR-Cas9 με την εφαρμογή του στην τροποποίηση της γονιδιακής έκφρασης.

Σε σχέση με το 2022, η χρονιά είναι σχεδόν ολόκληρη καινούργια: τα siRNAs, οι δομές Holliday και το CRISPR ζητήθηκαν για πρώτη φορά — το CRISPR είναι το δεύτερο θέμα μοριακής τεχνικής του αρχείου, μετά τον υβριδισμό του 2016. Η μόνη επανάληψη είναι τα οπερόνια, που είχαν ζητηθεί το 2020 ως «οπερόνιο της λακτόζης» και εδώ επανέρχονται με τα τέσσερα συστατικά της ρύθμισης ονομαστικά.

Ο ανασυνδυασμός είχε συνέχεια: ο επιχιασμός, που περνά από δομές Holliday, ζητήθηκε στην Ιατρική Αθηνών το 2024, και η γενετική ποικιλότητα εδώ το 2025.

Πού να δώσεις βάρος:

• siRNA: δίκλωνο RNA → Dicer → RISC (Argonaute) → τέλεια συμπληρωματικότητα και τομή του mRNA· ρόλοι στην άμυνα απέναντι σε ιούς και μεταθετά στοιχεία και ως εργαλείο αποσιώπησης γονιδίων — με μία πρόταση για τη διαφορά από τα miRNA
• δομές Holliday: τετράκλωνη διασταύρωση του ομόλογου ανασυνδυασμού, στον επιχιασμό της μείωσης και στην επιδιόρθωση θραύσεων διπλής έλικας, και η επίλυσή τους από ειδικές νουκλεάσες (resolvases)
• οπερόνιο lac: υποκινητής, χειριστής, καταστολέας (lacI), επαγωγέας (αλλολακτόζη) — και ο θετικός έλεγχος με CAP–cAMP όταν λείπει η γλυκόζη (θέμα 2 του 2020)
• CRISPR-Cas9: RNA-οδηγός + PAM → Cas9 → θραύση διπλής έλικας → NHEJ ή HDR — και το απενεργοποιημένο dCas9 με ενεργοποιητές ή καταστολείς, που απαντά ευθέως στην «τροποποίηση της γονιδιακής έκφρασης» της ερώτησης, δίπλα στη γονιδιακή επεξεργασία