Βιολογία 1 και Βιολογία 2 - Γενετική — Ιατρική Αθήνας 2024

Τα θέματα Βιολογίας και Γενετικής του 2024 για την Ιατρική Αθηνών (ΕΚΠΑ): τέσσερα θέματα ανάπτυξης, ένα με ζητούμενο σχεδιάγραμμα — το μόνο του αρχείου. Ζητήθηκαν η μετατροπή του ηλεκτρικού σήματος σε χημικό στα νευρικά κύτταρα, ο επιχιασμός και τα πλεονεκτήματα που δίνει στον απόγονο, ο κύκλος του κιτρικού οξέος με τα προϊόντα του, τη θέση του στο κύτταρο και σχεδιάγραμμα, και οι μηχανισμοί που μετατρέπουν τα πρωτο-ογκογονίδια σε ογκογονίδια, μαζί με τους τύπους γονιδίων που ενεργοποιούνται και το αποτέλεσμα.

Σε σχέση με το 2023, η χρονιά είναι σχεδόν ολόκληρη καινούργια: η σύναψη, ο επιχιασμός και ο κύκλος του κιτρικού οξέος ζητήθηκαν για πρώτη φορά. Το μόνο παλιό είναι το θέμα 4, διευρυμένη εκδοχή του θέματος 2 του 2015 — εκεί δύο τρόποι ενεργοποίησης χωρίς μετάλλαξη, εδώ όλοι οι μηχανισμοί και οι κατηγορίες γονιδίων. Τα νέα θέματα πατάνε όμως σε παλιά: ο κύκλος του κιτρικού οξέος συνεχίζει το ακέτυλο-CoA του 2019, και η σύναψη τους ιοντικούς διαύλους του 2017. Δύο θέματα Βιολογίας 1 και δύο Γενετικής, όπως κάθε χρονιά από το 2018.

Λύσεις σε μία γραμμή η καθεμία. Θέμα 2: ανταλλαγή τμημάτων ανάμεσα σε μη αδελφές χρωματίδες ομόλογων χρωμοσωμάτων στην πρόφαση Ι της μείωσης· δίνει στον απόγονο νέους συνδυασμούς αλληλομόρφων — ποικιλομορφία πέρα από τον ανεξάρτητο συνδυασμό των χρωμοσωμάτων — και, μέσω των χιασμάτων, κρατά τα ομόλογα ενωμένα ώστε να διαχωριστούν σωστά. Θέμα 3: γίνεται στη μιτοχονδριακή μήτρα (η ηλεκτρική αφυδρογονάση στην εσωτερική μεμβράνη)· κάθε στροφή δίνει ανά ακέτυλο-CoA 2 CO₂, 3 NADH, 1 FADH₂ και 1 GTP (ή ATP), και το οξαλοξικό αναγεννάται.

Πού να δώσεις βάρος:

• σύναψη ως αλυσίδα: δυναμικό ενέργειας → τασεοελεγχόμενοι δίαυλοι Ca²⁺ στην απόληξη → εξωκύττωση των συναπτικών κυστιδίων → νευροδιαβιβαστής → δίαυλοι ελεγχόμενοι από πρόσδεμα στο μετασυναπτικό κύτταρο, όπου το σήμα ξαναγίνεται ηλεκτρικό
• επιχιασμός και μη διαχωρισμός ως οι δύο όψεις της μείωσης: ανεπαρκής ανασυνδυασμός αυξάνει τον κίνδυνο μη διαχωρισμού (τρισωμία 21, 2018)
• ο κύκλος του κιτρικού οξέος σχεδιασμένος από μνήμης: οκτώ βήματα, τα τρία ρυθμιζόμενα ένζυμα, πού βγαίνουν τα NADH, το FADH₂ και το GTP — και η σύνδεσή του με το ακέτυλο-CoA και την οξειδωτική φωσφορυλίωση
• ογκογονίδια: σημειακή μετάλλαξη (RAS), ενίσχυση (ERBB2, MYCN), μετάθεση (BCR-ABL, MYC)· κατηγορίες — αυξητικοί παράγοντες, υποδοχείς, μεταγωγείς σήματος, μεταγραφικοί παράγοντες, αναστολείς απόπτωσης· αποτέλεσμα, κέρδος λειτουργίας που αρκεί σε ένα αλληλόμορφο