Ιατρική Χημεία — Ιατρική Αθήνας 2013

Τα θέματα Ιατρικής Χημείας του 2013 για την Ιατρική Αθηνών (ΕΚΠΑ) είναι τα παλαιότερα του αρχείου: δύο θέματα Γενικής Χημείας και δύο Βιοχημείας, όλα σύντομα, όλα συλλογισμού. Ζητήθηκαν η κατάταξη S, F, Si, Br, K κατά ατομική ακτίνα με αιτιολόγηση, τα συζυγή οξέα τριών βάσεων που δίνονται σε σχήμα (SiH₃⁻, PH₂⁻, HS⁻) και η κατάταξή τους κατά οξύτητα, τι είναι ο γλυκοζίτης με ένα παράδειγμα, και η δευτεροταγής διαμόρφωση του πεπτιδίου Gly-Ala-Gly-Ala-Ser-Gly-Ala-Gly.

Η χρονιά αυτή είναι η πιο «Γενική Χημεία» της δεκατριετίας: περιοδικότητα και οξέα–βάσεις κατά Brønsted δεν ξαναζητήθηκαν με αυτή τη μορφή. Το πεπτίδιο, όμως, άνοιξε τη γραμμή των πρωτεϊνών που από το 2016 έγινε το πιο συχνό θέμα της εξέτασης, και ο γλυκοζίτης τη γραμμή των υδατανθράκων που επέστρεψε το 2019.

Λύσεις σε μία γραμμή η καθεμία. Θέμα 1: K πρώτο, F τελευταίο, S πριν από το F — η ακτίνα μεγαλώνει προς τα κάτω στην ομάδα και μικραίνει προς τα δεξιά στην περίοδο· το δύσκολο σημείο είναι Si έναντι Br (τρίτη περίοδος αριστερά έναντι τέταρτης δεξιά), και εκεί η αιτιολόγηση μετράει όσο η σειρά. Θέμα 2: συζυγή οξέα SiH₄, PH₃, H₂S· οξύτητα H₂S > PH₃ > SiH₄, γιατί στην ίδια περίοδο η οξύτητα αυξάνει με την ηλεκτραρνητικότητα του ατόμου που κρατά το H. Θέμα 4: επαναλαμβανόμενα Gly-Ala με μικρές πλευρικές αλυσίδες — β-πτυχωτή επιφάνεια, όπως η φιβροΐνη του μεταξιού.

Πού να δώσεις βάρος:

• περιοδικές τάσεις: ατομική ακτίνα, ενέργεια ιοντισμού, ηλεκτραρνητικότητα — και οι εξαιρέσεις
• οξύτητα υδριδίων στην περίοδο και στην ομάδα: δύο αντίθετοι κανόνες (ηλεκτραρνητικότητα έναντι μεγέθους)
• γλυκοζίτης: ο ανωμερικός άνθρακας δεσμεύεται με –OH ή –NH· παραδείγματα οι νουκλεοζίτες, η λακτόζη, οι καρδιακοί γλυκοζίτες
• α-έλικα έναντι β-πτυχωτής: ποια αμινοξέα ευνοούν την καθεμία, και τα παραδείγματα κερατίνη/φιβροΐνη