Ιατρική Χημεία — Ιατρική Αθήνας 2021

Τα θέματα Ιατρικής Χημείας του 2021 για την Ιατρική Αθηνών (ΕΚΠΑ): τρία θέματα Βιοχημείας και ένας υπολογισμός ρυθμιστικού διαλύματος — ο πρώτος αριθμητικός υπολογισμός του αρχείου. Ζητήθηκαν η πρωτοπαθής συστηματική αμυλοείδωση και τα συμπτώματά της, η σφιγγομυελίνη (δομή, υποκαταστάτες, δεσμοί, λειτουργία, αν υπάρχει σε λιποσταγονίδια και στη μεμβράνη), η Lys324 της φουμαράσης με ασυνήθιστη pKa 7,1 — να σχεδιαστεί η πλευρική αλυσίδα, να γραφεί η ισορροπία αποπρωτονίωσης και να εξηγηθεί πώς μια γειτονική λυσίνη με pKa 10 ρίχνει την pKa της — και τα γραμμάρια Na₂CO₃ που, μαζί με 5 g NaHCO₃, δίνουν pH 10 (Ka1 = 4,3 × 10⁻⁷, Ka2 = 4,8 × 10⁻¹¹).

Σε σχέση με το 2020, η χρονιά άνοιξε δύο δρόμους που κράτησαν: τα θέματα με κλινικό περιτύλιγμα (η αμυλοείδωση είναι το πρώτο θέμα του αρχείου που ζητά συμπτώματα) και οι αριθμητικοί υπολογισμοί (2021 ένας, 2022 ένας, 2023 δύο, 2024 δύο, 2025 ένας). Η pKa πλευρικής αλυσίδας ζητήθηκε για τέταρτη φορά, αυτή τη φορά ως μικροπεριβάλλον ενεργού κέντρου — συνέχεια της οξεοβασικής κατάλυσης του 2018. Τα λιπίδια για πέμπτη χρονιά, με νέο μόριο κάθε φορά.

Θέμα 4 σε δύο γραμμές: το ζεύγος είναι HCO₃⁻/CO₃²⁻, pKa2 = 10,32· Henderson–Hasselbalch: 10 = 10,32 + log(r) → r = 0,48· mol HCO₃⁻ = 5/84,01 = 0,0595· mol CO₃²⁻ = 0,0285 → με το Mr που δίνει η εκφώνηση (109,5), περίπου 3,1 g. (Το πραγματικό Mr του Na₂CO₃ είναι 106,0 — η εκφώνηση έχει άλλη τιμή· λύνεται με ό,τι δίνεται.)

Πού να δώσεις βάρος:

• Henderson–Hasselbalch με πολυπρωτικό οξύ: διαλέγεις το ζεύγος του οποίου η pKa είναι κοντά στο pH
• pKa και μικροπεριβάλλον: γειτονικό θετικό φορτίο ρίχνει την pKa μιας βάσης, υδρόφοβο περιβάλλον την ανεβάζει — η ιδέα πίσω από κάθε ενεργό κέντρο
• σφιγγολιπίδια έναντι γλυκεροφωσφολιπιδίων: σφιγγοσίνη, κεραμίδιο, σφιγγομυελίνη — και γιατί λείπουν από τα λιποσταγονίδια
• αμυλοείδωση: κακή αναδίπλωση, β-πτυχωτές ίνες, ελαφρές αλυσίδες ανοσοσφαιρινών (AL)