Θέματα Κατατακτηρίων Βιολογίας και Γενετικής — Ιατρικής Αθηνών (ΕΚΠΑ)

Τι ζητήθηκε στη Βιολογία και τη Γενετική, 2013–2025

Δεκατρείς χρονιές θεμάτων Βιολογίας και Γενετικής στην Ιατρική Αθηνών (ΕΚΠΑ), 2013–2025, πάντα τέσσερα θέματα ανάπτυξης, συνήθως μία-δύο γραμμές το καθένα. Αριθμητικό υπολογισμό είχε ένα μόνο θέμα στα 52 (συχνότητες αλληλομόρφων, 2023) και ρητό σχεδιάγραμμα επίσης ένα (κύκλος του κιτρικού οξέος, 2024).

Ως το 2017 η εξέταση ήταν σχεδόν μόνο Βιολογία 1 — δεκαοκτώ από τα είκοσι θέματα, με τη Γενετική να εμφανίζεται μόνο μέσα από τον καρκίνο (ογκογονίδια, 2015) και την ανάπτυξη (γονίδια HOX, 2016). Από το 2018 ως το 2024, επτά χρονιές στη σειρά, ήταν δύο θέματα από το καθένα. Το 2025 έγειρε ξανά προς τη Βιολογία 1, τρία προς ένα.

Η ραχοκοκαλιά της Βιολογίας 1 είναι ο κυτταρικός κύκλος: δώδεκα από τα 52 θέματα, σε εννέα χρονιές, αφορούν τον έλεγχο του κύκλου, τη μίτωση ή την απόπτωση. Η μίτωση ζητείται κομμάτι-κομμάτι γύρω από τη M-Cdk και το APC/C — ρύθμιση των Cdk και διαχωρισμός των αδελφών χρωματίδων (2013), κοντενσίνες (2018), η ίδια η M-Cdk (2022), πυρηνικό περίβλημα (2023, 2025) — και η απόπτωση ζητήθηκε τέσσερις συνεχόμενες χρονιές, κάθε φορά από άλλη γωνία: Bcl-2 (2017), πρωτεόλυση (2018), η διαδικασία (2019), ορισμοί (2020). Γύρω τους: μεμβράνες και μεταφορά (2014, 2016, 2017, 2023, 2024), βιομόρια και ενεργειακός μεταβολισμός (2014, 2016, 2019, 2024), γονιδιακή έκφραση (2013, 2014, 2015, 2021, 2025), μυϊκή συστολή (2020, 2022), σηματοδότηση (δύο θέματα το 2025).

Στη Γενετική, το θέμα που επανέρχεται είναι η περιοχή ελέγχου του γενετικού τόπου (LCR) της β-σφαιρίνης: 2019, 2021, 2023 — κάθε δύο χρόνια. Τα υπόλοιπα μοιράζονται ανάμεσα σε ιατρική γενετική, ανάπτυξη και καρκίνο: γονίδια HOX (2016), τρισωμία 21 και δίδυμα (2018), μορφογόνα (2019), γενετική επιδημιολογία και μωσαϊκισμός (2020), επικρατής φυλοσύνδετη κληρονομικότητα (2021), αρμοστικότητα (2022), συχνότητες αλληλομόρφων (2023), επιχιασμός (2024), ογκογονίδια (2015, 2024) και απώλεια ετεροζυγωτίας (2022, 2025). Γενεαλογικό δέντρο προς ανάλυση δεν δόθηκε ποτέ, και από τους τύπους κληρονομικότητας ζητήθηκε ένας μόνο.

Και επαναλαμβάνονται — συχνά σχεδόν αυτούσια και σε μικρά διαστήματα: το πυρηνικό περίβλημα του 2023 ξαναζητήθηκε το 2025 με μόνη προσθήκη την «τελόφαση», η απώλεια ετεροζυγωτίας του 2022 το 2025 χωρίς το «στον καρκίνο», το LCR του 2019 το 2023 με πιο επίσημη διατύπωση, το Ca²⁺ της μυϊκής συστολής του 2020 το 2022, η μεταφορά γλυκόζης με το Na⁺ του 2016 το 2023, τα ογκογονίδια του 2015 το 2024 σε ευρύτερη μορφή. Το 2023 και το 2025 δύο από τα τέσσερα θέματα ήταν παλιά.

Πού να δώσεις βάρος:

• ο κυτταρικός κύκλος ως μία ιστορία: Cdk και κυκλίνες, σημεία ελέγχου, p53/p21, M-Cdk και οι στόχοι της (κοντενσίνες, λαμίνες), APC/C–σεκουρίνη–σεπαράση, τελόφαση
• η απόπτωση από άκρη σε άκρη: εξωγενής και ενδογενής οδός, οικογένεια Bcl-2, κυτόχρωμα c, αποπτωσώμα, κασπάσες — τέσσερις χρονιές στη σειρά, και απούσα από το 2021
• το LCR μαζί με την εναλλαγή των αιμοσφαιρινών (ε → γ → β) — τρεις φορές σε πέντε χρόνια
• γενετική του καρκίνου: ενεργοποίηση ογκογονιδίων, ογκοκατασταλτικά γονίδια, απώλεια ετεροζυγωτίας — τρία θέματα από το 2022
• οι τελευταίες πέντε χρονιές πρώτα: οι περισσότερες επαναλήψεις έγιναν μέσα σε δύο ως τρία χρόνια